رشد کودک

رشد طبیعی کودک

رشد کودک

رشد طبیعی کودک

 

والدین دوست دارند رشد کودکشان طبیعی و به موقع باشد. حتی گاهی تمایل دارند زودتر از حد معمول بتوانند پیشرفت

 

کودکشان را حس کنند.

 

در اینجا باید به این نکته اشاره کرد که :

 

فرآیند رشد کودک بستگی زیادی به تکامل دستگاه عصبی از جمله مغز کودک دارد.

 

به عنوان مثال برای اینکه کودک بتواند حرف بزند باید مغز او به مرحله ای از پختگی وتکامل رسیده باشد.

 

دهان وزبان کودک آمادگی لازم برای حرف زدن را پیداکرده باشند تا کودک بتواند به راحتی تکلم را آغاز کند.

 

دو بعد کلی و اساسی رشد شامل:

 

  • رشد ذهنی

 

  • رشد شخصیتی

 

قابل ذکر است که  رشد شخصیتی نیز به همین شکل است . با پیشرفت سیستم اعصاب و قسمت های مختلف بدن به مرور

 

تکامل حاصل می شود .

 

 

نکته مهم این است که فقط کامل شدن سیستم عصبی و بدن کافی نیست.

 

 

توجهات ویژه والدین  و کمک هایی که می توانند در روند سرعت بخشی به رشد داشته باشند نیز بسیار مهم است.

 

 

بنابراین پرورش کودک درمحیطی که روند تربیتی پدرو مادرشان ناصحیح باشد، ممکن است رشد کودک در ابعاد مختلف ذهنی،

 

حرکتی ، مهارت های دستی، گفتاری ، اجتماعی و شخصیتی را به مخاطره بیندازد.

 

 

گواه این مسئله کودکانی هستند که محروم از محیط طبیعی و در شرایط بد تربیتی پرورش یافته اند .

 

 

ایتارد ( مسئول موسسه ملی کودکان کرولال فرانسه)  مطالعه ای روی کودکی به نام ویکتور که در جنگل و بدون تربیت صحیح

 

بزرگ شده بود انجام داد.

 

 

ویکتور نمونه ای از محرومیت محیطی است. او عقب ماندگی داشت . نمی توانست به صورت صحیح تکلم کند. از نظر عاطفی و

 

اجتماعی نیز محدودیت داشت.

 

تلاش ایتارد برای رشد ونمو ویکتور، تا حدی موفقیت هایی به همراه داشت .

 

 

ولی از آنجا که کودک دوره حساس رشد را از دست داده بود، در سنی که باید تربیت می شد توجه لازم انجام نشده بود ،

 

هیچگاه نتوانست همانند یک کودک عادی رفتار کند.

 

 

بنابراین با توجه به حساس بودن رشد نوزاد و مسائلی که مادران محترم باید مورد توجه قرار دهند، در این قسمت رشد ذهنی

 

نوزاد و وظایف والدین در هر مرحله سنی آورده شده است.

 

 

مسائل مربوط به رشد شخصیت و وظایف والدین جهت رشد حرکتی، رشد گفتار نیز به صورت مختصر آورده شده است.

 

 

رشد ذهنی

 

 

دوران نوزادی

 

کودک شما از بدو تولد شروع به فهمیدن می کند.

 

روز اول گوش می کند و هوشیار است.

 

روزسوم هنگامیکه با او صحبت کنید واکنش نشان می دهد و نگاه او عمدی است.

 

روز نهم چشمهایش به سمت صدا حرکت می کند.

 

روز چهاردهم مادر خود را می شناسد.

 

روز هجدهم صدا در می آورد و سرش را به طرف صدا می چرخاند.

 

روز بیست و چهارم او دارای مجموعه واژگان صوتی است، وقتی مادرش صحبت می کند ، دهان خود را تغییر شکل می دهد.

 

کارهایی که مادران باید انجام دهند :

 

  • به تمامی علائم و صداهای کودک پاسخ دهید.

 

  • اجازه دهید حرکت دهانتان را ببیند.

 

  • سرو بدن خود را به عنوان سلام زیاد حرکت دهید.

 

  • کودک فاصله 20 تا 25 سانتی متری را به وضوح می بیند. بنابراین صورت خود، اشیا رنگی یا انگشتان در حال حرکت خود را

 

  • در حدود همین فاصله برای او قرار دهید.

 

یک ماهگی

 

کودک شما حرکات صحبت کردن را می فهمد.

 

دهانش را به تقلید از تکلم باز و بسته می کند.

 

رفتارش را با آهنگ صدای شما تطبیق می دهد ، اگر با آرامش صحبت کنید ساکت می شود و اگر از صدای خشن یا بلند

 

استفاده کنید، مضطرب می شود.

 

 

کارهایی که مادران می توانند انجام دهند :

 

  • علاقه کودک به فعالیت های موزون را با صحبت کردن به شیوه آهنگین ارضا کنید.

 

  • لالایی بخوانید ، زیاد بخندید.

 

  • تماس جسمی داشته باشید. او را محکم بگیرید و تکان دهید ، تاب دهید و بچرخانید.

 

  • از صندلی یا گهواره از نوعی که می توان کودک را تاب داد استفاده کنید.

 

دو ماهگی

 

اکنون کودک شما به راحتی و مکرر لبخند می زند.

 

 

او به نگاه کردن در جهت صداها و حرکات، به محیط اطراف خود توجه نشان می دهد .

 

 

به اشیا مختلف خیره می شود چنانکه گویی می خواهد آنها را با چشم بگیرد.

 

 

کارهایی که مادران می توانند انجام دهند :

 

  • محیط اطراف کودک را با گذاشتن بالش در پشت او و قرار دادن اشیا رنگی مختلف در اطرافش، جالب توجه کنید.

 

  • فرفره و آئینه در رختخواب کودک بگذارید. اسباب بازی های متنوع کوچک و نرم در اختیار او قرار دهید.

 

  • شعرهای کودکانه برای او بخوانید.

 

  • دستهایش را به او نشان دهید.

 

چهار ماهگی

 

کنجکاوی کودک شما آشکار است.

 

کودک به اسباب بازی های جدید، مکان های جدید، افراد جدید و حس های جدید علاقه مند است.

 

همچنین اشیا و مکان های آشنا را می شناسد و کارهای همیشگی را درک می کند.

 

با دیدن سینه مادر یا بطری شیر هیجان زده می شود .

 

کم کم نوعی حس شوخ طبعی از خود نشان می دهد.

 

دوست دارد در حالت تکیه کرده به اطراف خود نگاه کند.

 

کارهایی که مادران می توانند انجام دهند :

 

  • شوخ طبعی او را با فراهم کردن آنچه برای او سرگرم کننده است ، خندیدن به همراه او و شوخی های مشترک تقویت کنید.

 

  • اسباب بازی ها مسائل مختلفی را به کودک شما یاد می دهند. بنابراین اسباب بازی های متنوع با اندازه ها ، شکلک ها ، جنسیت ها و طرق استفاده مختلف آنها را در اختیار او قرار دهید. سعی کنید بعضی از آنها قادر به تولید صدا باشند.

 

شش ماهگی

 

کودک شما با ایجاد صداهای مختلف سعی در جلب توجه می کند.

 

وقتی صدای پای کسی را میشنود هیجان زده می شود و دستانش را برای اینکه بغلش کنید بلند می کند.

 

با تصویر خود در ِآینه صحبت می کند و به آن لبخند می زند.

 

با دهانش حباب تولید می کند.

 

کم کم از غریبه ها خجالت می کشد.

 

ممکن است از خود ترس نشان دهد.

 

بعضی غذاها را ترجیح می دهد و از بعضی غذاها بدش می آید.

 

کارهایی که مادران می توانند انجام دهند :

 

  • بازی پرت کردن اشیا و پس دادن آن و سایر بازی های بده بستانی را انجام دهید.

 

  • مکرر اسم کودکتان را صدا بزنید.

 

  • برای اینکه به او کمک کنید اراده ایجاد و تغییر چیزها را به دست آورد، کارهای مختلف و نتایج آنها را نمایش دهید. مثلا توپ را هل دهید و به او بگویید که توپ می غلتد.

 

ده ماهگی

 

کودک شما می تواند یک کلمه قابل فهم به زبان آورد.

 

ممکن است چیزهایی را در کتاب به شما نشان دهد.

 

مدت زیادی تمرکز نمی کند. دائما اسباب بازی هایش را از کالسکه به بیرون پرت می کند.دنبال آنها می گردد. می خواهد آنها را

 

بردارد.

 

 

به تدریج مفهموم داخل و خارج ، اینجا و آنجا را می فهمد.

 

 

کارهایی که مادران می توانند انجام دهند :

 

 

  • کتاب ها و عبارات مختلف را برایش بخوانید.

 

  • سعی کنید میزان تمرکز او را با تعریف کردن یک قصه ساده و کوتاه در مورد چیزی که به آن نگاه می کند را افزایش دهید.

 

یک سالگی

 

کودک شما بوسیدن را خوب می فهمد .

 

 

مجموعه در حال گسترشی از احساس های مختلف را به نمایش می گذارد.

 

 

کودک می تواند عروسک را بلند کند، آن را به  شما بدهد و رهایش کند.

 

 

کودک دو یا سه کلمه با معنی به زبان می آورد.

 

 

ممکن است چیزی را در کتاب بشناسد و به آن اشاره کند.

 

 

کودک پرسش های ساده را می فهمد.

 

 

کارهایی که مادران می توانند انجام دهند :

 

 

  • برای تحریک قوه تخیل در ذهن کودک ، داستان های کوتاه برایش بخوانید.

 

  • ابراز محبت کودک را تشویق کنید. از او بخواهید عروسک را نوازش کند، مامان را ببوسد. بابا را در آغوش بگیرد.

 

  • کارهایتان را همراه با نشان دادن به او شرح دهید. مثل پوشیدن جورابهایش ، در آوردن لباس هایش و…

 

یک ونیم سالگی

 

 

کودک شما چند شکل روی یک صفحه را تشخیص می دهد . اگر نام آنها را ببرید به آنها اشاره می کند.

 

 

ممکن است تلاش کند برخی از کارهای کوچک را انجام دهد.

 

 

سعی می کند کارهای شما را تقلید کند.

 

 

می تواند درخواست هایی که نیازمند حافظه است انجام دهد، مثلا برو خرس عروسکی ات را برایم بیاور.

 

 

کارهایی که مادرن می توانند انجام دهند :

 

 

  • رشد زبانی بستگی به حافظه و ادراک دارد. یادگیری او را از طریق تکرار، تشویق کنید. دروضعیت های مختلف از ابتدا تا      انتها با او صحبت کنید.

 

  • برای وسیع شدن خزانه لغات کودک ، او را بمباران کلامی کنید.

 

  • کلمات را به طور صحیح به کار ببرید.

 

  • وقتی اصطلاحات را نادرست به کار می برد او را مسخره نکنید.

 

  • او را باضمایر ملکی آشنا کنید. دست مرا بگیر، دستت را به من بده.

 

  • کودک خود را با استفاده از یک تابلو با شکلک ها آشنا کنید.

 

 

یک سال و نه ماهگی

 

 

کودک نوپای شما می تواند درخواست  غذا، آب، اسباب بازی و رفتن به دستشویی کند.

 

 

او می تواند چند درخواست ساده را برای شما انجام دهد.

 

 

کم کم درخواستهای پیچیده تر را نیز می فهمد. مثلا شا نه ات را از حمام بیاور.

 

 

او ممکن است برای جلب توجه شما ، دستتان را بگیرد یا کارهای دیگری بکند.

 

 

کارهایی که مادران می توانند انجام دهند :

 

 

  • برای کودک خصوصیات همه اشیا را شرح دهید. مثلا پرنده ها و هواپیما ها پرواز می کنند. توپ گرد است و می غلتد. آجرها اسباب بازی گوشه دار هستند و نمی غلتند.

 

  • رنگ تمام اشیا را بگویید.

 

  • کودک را با مفاهیم متضاد مثل زبر و نرم آشناکنید.

 

  • استفاده از اعداد را شروع کنید. ابتدا با انگشتان خود نشان دهید و سپس از انگشتان کودک تان استفاده کنید.

 

دو سالگی

 

 

گنجینه لغات، نام ها و اشیا درذهن کودک شما به سرعت رو به افزایش است.

 

 

کودک می تواند خصوصیات اشیای آشنا را شرح دهد و آنها را شناسایی کند .

 

 

فرزندتان می تواند فرمان های پیچیده را اجرا کند.

 

 

او می تواند چیزی را که قبلا با آن بازی کرده است ، پیدا کند.

 

 

کودک  بدون وقفه صحبت و گاهی پرسش می کند.

 

 

کارهایی که مادران می توانند انجام دهند :

 

 

  • به فرزند دلبندتان نشان دهید چگونه از ابزار ساده ای مثل بیلچه یا چکش استفاده کند.

 

  • کودکتان را به سایر بچه ها معرفی کنید ولی او را وادار نکنید باآنها بازی کند.

 

  • مداد و لوازم نقاشی به کودک بدهید. او را تشویق کنید نقاشی بکشد.

 

  • داستان های طولانی تر و پیچیده تر وقصه های خیالی برایش بخوانید.

 

رشد شخصیتی

 

اینکه کودک تان چه ویژگی های شخصیتی داشته باشد، بیشتر از هرچیز به نحوه برخورد شما در نقش پدرومادر و راهکارهای

 

تربیتی شما دارد.

 

 

خصوصیات شخصیتی مثل کمرویی ، اعتماد به نفس پایین، تنبلی ، دقت ، خونسردی، همگی می توانند از طریق والدین به

 

صورت خواسته (عمدی) یا ناخواسته به فرزندان منتقل شوند.

 

 

با توجه به اینکه  از طرفی بحث رشد شخصیتی گسترده و از طرف دیگر دارای اهمیت است ، وظایف مادران فقط طی سه

 

مرحله سنی (تا دو سالگی ) به صورت مختصر آورده شده است.

 

 

نوزادی تا 9 ماهگی

 

 

لبخند زدن مهم ترین ابزار شما برای نشان دادن خشنودی ، رضایت ، محبت و شادی است.

 

 

بعد از آن کودک به صدا حساس است. کودکان خردسال نسبت به آهنگ صدای محبت آمیز ، تایید کننده ، شاد و سرحال

 

حساس اند.

 

 

خردسالان همچنین نسبت به آهنگ صدای تسکین دهنده و آرام بخش و ساکت کننده نیز واکنش نشان می دهند. بنابراین از

 

صداهای تند و منفی بپرهیزید.

 

 

تماس بدنی یعنی گرما ، نزدیکی و بوی بدن شما نیز همانند نوازش و تظاهرات جسمانی عاطفه حائز اهمیت است.

 

 

تا جایی که می توانید زیاد پاداش دهید و کودک را دائما تشویق و تمجید کنید. بدون محدودیت تاییدش کنید.همواره نام کودک

 

خود را در چارچوبی محبت آمیز به زبان آورید. هر چقدر می توانید بگویید دوستت دارم . تمام صفات پسندیده را با تمجید و

 

تشویق تقویت کنید.

 

 

همیشه به درخواست توجه نوزادتان پاسخ دهید. در غیر این صورت کودک تان خود را بی اهمیت تصور می کند و دیگر از شما

 

درخواست نخواهد کرد. با نوزادتان تماس چشمی برقرار کنید ، از روبرو به او نگاه کنید. از حرکات و ادهای مختلف و لمس کردن

 

برای انتقال احساس با ارزش بودن او استفاده کنید.

 

 

9 ماهگی تا 1/5سالگی

 

 

در همه چیز انعطاف پذیر باشید و هرگز از زور استفاده نکنید. انتقاد نکنید و رفتار خصمانه نداشته باشید. هرگز کاری نکنید که

 

کودکتان از شما بترسد. با بردباری ، صبور بودن را به او بیاموزید . هیچگاه مسخره اش نکنید و کاری نکنید که احساس

 

شرمندگی کند.

 

 

کودک را همانگونه که هست بپذیرید تا یاد بگیرد که دوست داشته باشد. اگر ازاو تمجید کنید ، فردی قدرشناس خواهد شد.

 

اگر به او اظهار خرسندی کنید، خودش رادوست خواهد داشت. اگر برای تلاش های او ارزش قائل شوید او برای خودش تعیین

 

هدف خواهد کرد. اگر منصف باشید او هم برای عدالت ارزش قائل خواهد شد . اگر صادق باشید یاد می گیرد که درستکار باشد.

 

اگر به او احساس امنیت بدهید، به خود ودیگران ایمان خواهد داشت.

 

 

1/5 تا 2 سالگی

 

 

به کودک نوپای خود نشان دهید چگونه با مشکلات دست و پنجه نرم کند.

 

 

تصمیم های او را به سادگی و بدون نگرانی و تعارض بپذیرید.

 

 

به تدریج مسئولیت های کودک را افزایش دهید . به او فرصت کافی برای تمرکز روی مسائل مهم را بدهید تا بتواند وظیفه ای را

 

به انجام برساند ولی هر وقت درخواست کمک کرد کمکش کنید.

 

 

ناکامی هایش را با منحرف کردن توجه او کمرنگ و بی اثر کنید.

 

 

وقت هایی را به او اختصاص دهید. اوقات خاصی راباهم سپری کنید و همیشه نسبت به مشکلات و تالمات او همدردی کنید.

 

 

کودک خود را تشویق به سخاوتمندی کنید. او دوست دارد رضایت شما را جلب کند. بنابراین از این موضوع برای آموزش کارهای

 

سخاوتمندانه مثل دادن مقداری از بستنی اش به شما بهره برداری کنید . او را به انجام بیشتر همان کار نسبت به دیگر اعضای

 

خانواده تشویق کنید.

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *