خلاقیت

خلاقیت

خلاقیت

پرورش خلاقیت در کودک

 

شاید یکی از ویژگی های انسان و بالاترین توانمندی تفکر و محصول نهایی ذهن و اندیشه انسان ،خلاقیت باشد.

 

خلاق فردی است که درحل مسائلی که راه حل های آماده وفرمول های امتحان شده ندارند، توانایی بیشتری نشان می دهد.

 

فرهنگ روانشناسی وبر خلاقیت را این گونه تعریف می کند:

 

  • ظرفیت دیدن روابط جدید.

 

  • پدید آوردن اندیشه های غیرمعمول .

 

  • فاصله گرفتن از الگوی سنتی تفکر.

 

گیلفورد (روانشناس) به دو نوع تفکر اشاره می کند:

 

تفکر واگرا : فرد بیشتر درپی مسائل تصوری ، ناشناخته و تازه می باشد. این نوع تفکر با خلاقیت فرد ارتباط زیادی دارد.

 

تفکر همگرا : فرد درجستجوی راه حل منطقی و شناخته شده برای حل مسئله است.

 

امروزه در کشورهای توسعه یافته و پیشرفته ، مهم ترین  اهداف آموزش و پرورش شکوفایی خلاقیت است.

 

این کشورها برنامه ریزی گسترده ای را ازدوره های پیش دبستانی تا دانشگاه برای آموزش آن اختصاص داده اند.

 

شناسایی کودکان خلاق و کمک به رشد خلاقیت درآنها می تواند به خودشکوفایی کودک و توسعه جامعه کمک کند.

 

بنابراین در این مقاله ابتدا به ویژگی های اینگونه کودکان ، موانع و سپس عوامل موثر در رشد خلاقیت می پردازیم.

 

ویژگی های کودکان خلاق در مدرسه و منزل

 

  • نگرش های خود را بدون تردید و دلهره مطرح می نماید.

 

  • پاسخ های او با سایر دانش آموزان فرق دارد.

 

  • سوالات او با سایر هم کلاسی ها متفاوت است.

 

  • مسائل را به راحتی قبول نمی کند  و عموما انتقاد می کند.

 

  • در مقابل سوالات راه حل های متنوع تری رامطرح می کند.

 

  • نیروی تخیل قوی تری دارد.

 

  • شاید به خاطر عقاید و نظراتش از منظر دیگران غیر عادی جلوه کند.

 

  • از دیگران پیروی و متابعت کمتری دارد.

 

  • کنجکاوی و اعتماد به نفس بالایی دارد.

 

  • از محدود کردن ذهن خود یا به عبارتی کانال بندی های مشخص ذهنی  اجتناب می کند.

 

موانع خلاقیت در مدرسه

 

  • ارائه تکالیف زیاد و بی رویه و تاکید بر محفوظات.

 

  • اجرای برنامه های هماهنگ و انتظار رفتارهای یکسان از دانش آموزان .

 

  • عدم توجه به تفاوت های فردی دانش آموزان.

 

  • کلاس های پرجمعیت و اعمال انضباط و مقررات شدید.

 

  • تشویق به کسب نمره های بالا و ایجاد رقابت برای ممتاز شدن و بی توجهی به خصوصیات کودکان خلاق .

 

موانع خلاقیت در منزل

 

  • ایجاد رقابت شدید بین فرزندان .

 

  • تنبیه و تهدیدهای مکرر .

 

  • بی اهمیت شمردن تخیلات کودک و سرزنش شدن به خاطر آنها.

 

  • وضع قوانین غیر قابل انعطاف ، خشک ، بی مورد، دست و پا گیر.

 

  • وجود فضای خشک ، رسمی ، جدی و بدون حس شوخ طبعی.

 

  • نپرسیدن و نظرخواهی نکردن از کودک.

 

عوامل موثر در پرورش خلاقیت

 

  • عوامل متعددی در رشد خلاقیت کودکان موثر است.

 

  • بی شک خانواده مهم ترین نقش را در کنترل و هدایت تخیل و ظهور نوآوری ها  دارد.

 

      عوامل موثر بر رشد خلاقیت شامل :

 

  • به کودکان  یاددهید که اندیشه های آنان با ارزش است.

 

  • نسبت به سوال های غیرمعمول و راه حل های نامتعارف کودکان ب ااحترام و توجه برخورد کنید.

 

  • به کودکان فرصت دهید تا بدون ترس از عواقب ارزشیابی شما از عملکردشان ، به تفکر ، بحث و کشف امور بپردازد.

 

  • سوال هایی از کودک بپرسید که جواب های متعددی داشته باشد.

 

  • سوال هایی که تنها یک جواب دارند به تفکر همگرا می انجامد.

 

  • سوال هایی با جواب های متعدد مشوق تفکر واگرا و خلاق است.

 

  • سوالات خوب از نوع باز هستند .سوالات باز یعنی:

 

نیاز به  تو ضیح دارند . با چگونه شروع می شوند.

 

  • سوالات به گونه باشد که کودک لازم باشد دو یا چند چیز را با هم مقایسه کند .نکات مشترک و تفاوت ها را پیدا کند.

 

  • به تفاوت های فردی کودکان احترام بگذارید.

 

مثال :

 

دانش آموز خلاق : به معلمم گفتم که نقاشی که کشیده ام مربوط به خواب دیشبم است.

 

معلم : مثل بقیه هم کلاسی هایم به من خندید .

 

دانش آموز خلاق : من هم آن را پاره کردم و به جای آن یک ماشین، خانه و درخت کشیدم!

 

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *