انتقاد

جراحی روح

انتقاد،جراحی روح- بخش دوم

 

وقتی تخصص جراحی نداریم! روش درست را نمی‌دانیم.

فرض کنید یک وکیل یا مهندس یا معلم بخواهد عمل جراحی قلب انجام دهد! آیا خنده‌دار نیست؟

انتقادهای ما دقیقاً مانند همین مثال است ولی به آن نمی‌خندیم!

کجا به ما مهارت نحوه صحیح انتقاد کردن را یاد داده‌اند؟

جاهایی که باید این مهارت را یاد بگیریم شامل:

  • خانواده
  • مدرسه
  • جامعه
  • رسانه
  • دوستان

که می‌بینید در هیچ‌کدام از موارد فوق این ِآموزش‌ها داده نشده است. مگر اینکه کسی توسط دوستان یا خانواده در این زمینه آموزش‌دیده باشد. البته جز موارد نادر و استثنا است.

همان‌طور که بدون داشتن تخصص نمی‌توان تیغ جراحی را به دست گرفت،

تا زمانی که روش‌های درست را ندانیم.

درست تمرین نکنیم.

برای بهبود آن تلاش نکنیم.

اجازه انتقاد نداریم.

 

جراحی به ما ربطی ندارد!

تصور کنید از یک جراح چشم بخواهیم که یک جراحی قلب انجام دهد.

قطعاً جراح چشم این کار را انجام نخواهد داد.

در انتقاد کردن هم اگر موضوع به ما ربطی ندارد حق انتقاد نداریم. البته این به معنای بی‌تفاوتی نیست.

به‌عنوان‌مثال اینکه فلان شخص در فامیل چرا بچه‌دار نمی‌شود؟

یا اینکه در تاکسی شاهد این هستیم که افراد به بحث در مورد مسائل سیاسی و اقتصادی انتقاد می‌کنند.

در مورد مسئله انرژی هسته‌ای به بحث می‌پردازند. درحالی‌که حتی نمی‌دانند انرژی هسته‌ای چه کاربردهایی دارد…

بنابراین تا زمانی که در زمینه‌ای حداقل نظر چندین کارشناس حرفه‌ای را نشنیده‌ایم، چند کتاب نخوانده‌ایم و اطلاعات جامعی در مورد آن نداریم صحبت نکنیم.

سلیقه در جراحی!

فرض کنید به پزشک مراجعه می‌کنید و نیاز به جراحی گردن دارید، اما پزشک می‌گوید:

من دوست دارم شکم شما را عمل کنم! حتماً از این حرف تعجب خواهید کرد.

جراحی ربطی به سلیقه و دوست‌ داشتن ندارد. پزشک باید کاری را که ضرورتاً لازم است انجام دهد.

بسیاری از مواقع، سلیقه ما در انتقادمان نقش دارد. مثلاً به‌راحتی به خودمان اجازه می‌دهیم از اسباب و اثاثیه زندگی شخصی دیگران و نحوه چیدمان آن انتقاد کنیم.

انتقاد موضوع حساس و خطرناکی است. ما اجازه نداریم بر اساس سلیقه شخصی تیغ انتقاد را به دست بگیریم.

پزشک حاذق‌تر برای جراحی

اگر شما به‌عنوان جراح بدانید که موفقیت جراحی توسط شما 50 درصد است ولی توسط پزشک حاذق‌تر 90 درصد، قطعاً اوج بی‌مسئولیتی است که شما مسئولیت جراحی را بر عهده بگیرید!

زمانی که بدانیم اگر انتقاد توسط فرد دیگری انجام شود مؤثرتر است، اوج بی‌مسئولیتی است که خودمان دست به انتقاد بزنیم.

بسیاری از مواقع نباید خودمان به‌طور مستقیم انتقاد کنیم زیرا اثر کمتری دارد.

مثلاً اگر همسر همکارمان رفتار نامناسبی مرتکب شد، بهتر است که خودمان به او بگوییم یا یکی از دوستان صمیمی‌اش یا همسرش؟

جراحی همراه بیمار!

انتقاد از فردی که موضوع هیچ ربطی به او ندارد.

به‌عنوان‌مثال شما مادرتان را برای جراحی نزد پزشک می‌برید اما پزشک شما را زیر تیغ جراحی می‌برد.

به نظرتان این کار پزشک احمقانه نیست؟

بسیاری از مواقع نیز انتقادات ما این‌گونه هستند. مثلاً من از بی‌مسئولیتی مدیرم و یا شرایط اقتصادی و مشکلات نزد همسرم شکایت می‌کنم. اخبار بد را در منزل بازگو می‌کنم!

این مدل انتقاد کردن نه‌تنها مشکلی را حل نمی‌کند بلکه دو بیمار روی دست ما می‌گذارد. ما به‌جای خود بیمار، همراه بیمار را تحت جراحی قرار می‌دهیم.

بنابراین دقت کنیم که آیا شخصی که برای او انتقاد می‌کنیم، شخص مناسبی است؟ یا همراه بیمار است؟

نبود شناخت کافی از بیمار

تصور کنید شما برای سرماخوردگی به پزشک مراجعه می‌کنید و پزشک پس از سلام و احوالپرسی بگوید: لطفاً به اتاق عمل بروید!

قطعاً شما نخواهید پذیرفت. چون بدون شناخت و معاینه کافی قصد دارد شما را عمل کند.

بنابراین تا زمانی که از همه جوانب شناخت و اطلاع کافی نداریم، انتقاد نکنیم. پیش از انتقاد حتماً سؤال بپرسید.

جراحی در زمان مناسب

اگر شما یک جراح باشید چه زمان جراحی را انجام می‌دهید؟ مثلاً اگر بیمار نیاز به جراحی فوری داشته باشد، عمل او را هشت ماه به تعویق خواهید انداخت؟

قطعاً پاسخ منفی است. در انتقاد هم همین‌گونه است. هرزمان دلمان خواست نمی‌توانیم با تیغ انتقاد به جان دیگری بیفتیم. مثلاً اگر دوست شما در روز تولدش مرتکب اشتباهی شد، آیا لازم است در پایان مهمانی از او انتقاد کنید؟

جراحی کنار پارک یا اتوبان

جراحی کار پیچیده و دقیقی است. هیچ جراحی حاضر نیست در کنار اتوبان یا در حاشیه یک پارک عمل جراحی مهمی را انجام دهد!

اما در انتقاد ما اصلاً این حساسیت را نداریم. هرجایی دلمان خواست انتقاد می‌کنیم. لازم است که انتقاد زمانی انجام شود که حال روحی فرد خوب باشد. کسی در اطراف او نباشد. اگر می‌خواهید انتقاد شما اثربخش باشد، از هیچ‌کس جلوی جمع انتقاد نکنید.

جراحی با وجود نبود تجهیزات کامل

بسیار محال است که یک پزشک با کمبود تجهیزات ضروری جراحی عمل جراحی را انجام دهد. تجهیزاتی مثل داروی بیهوشی ، چراغ های ویژه جراحی و… در مورد انتقاد هم به همین صورت است . ما باید از بهترین تجهیزات برای انتقاد استفاده کنیم.

ممکن است بپرسید بهترین تجهیرات در انتقاد چه هستند؟ منظور از تجهیزات رسانه های ارتباطی هستند. ما معمولا برای بیان  یک انتقاد می توانیم از رسانه ها و روش های زیادی استفاده کنیم:

  • به صورت حضوری
  • تلفنی
  • ارسال پیامک
  • تلگرام
  • وات ساپ
  • نوشتن انتقاد در شبکه های اجتماعی در حضور دیگران
  • و….

به نظر شما اگر کسی در صفحه اینستاگرام من در زیر یکی از نوشته هایم انتقادی بنویسد، احتمال دارد که به آن پاسخ درست بدهم یا بیشتر نگران این باشم که آبرویم جلو مخاطبانم برود؟

در مورد موضوعی که احساسات در آن پررنگ است، بخواهید انتقاد کنید. به نظرشما در چند صفحه پیامک می توانید آن رامنتقل کرد؟

بنابراین بهترین روش انتقاد رودرو است زیرا از بسیاری از ویژگی های شخص باخبریم.

فرض کنید به شخصی تلفن زده اید که چند دقیقه پیش با همسرش مشغول دعوا بوده است. حالا فکرمی کنید این انتقاد اثربخش خواهد بود؟ یا باعث پرخاش به شما می شود؟

بنابراین همیشه از رسانه درست برای انتقاد استفاده کنید.

 

مقاله ادامه دارد. منتظر ادامه مقاله باشید.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *