تاب آوری کودک

تاب آوری در کودکان

تاب آوری کودکان

تاب آوری در کودکان- بخش اول

 

برخی افراد در برابر مشکلات بسیار آسیب پذیرهستندو به سرعت درهم می شکنند.

 

برخی دیگر آرام و منطقی، صبورانه ومطمئن با مشکلات دست و پنجه نرم می کنند.

 

این تفاوت ازکجا ناشی میشود و علت آن چیست؟

 

تفاوت این دو دسته مربوط به ویژگی خاصی به نام تاب آوری است .

 

اما تاب آوری به چه معناست و چه ویژگی هایی دارد؟

 

تعریف تاب آوری

تاب آوری یاتوانایی به حالت اول بازگشتن وادامه دادن زندگی در مواجهه با ناملایمات می باشد.

 

محققان مشاهده کردند که برخی افراد در مواجهه با ناملایمات می توانند دوام بیاورندوبه زندگی خود ادامه دهند.

 

دسته دیگری از افراد در این زمینه موفق نیستند و حتی ممکن است دچار آسیب های روانی و فیزیکی شوند.

 

به عنوان مثال اگر چکشی به شیشه بزنید به راحتی می شکند اما اگر آن را به تایر اتومبیل یا میخ بزنید تغییرشکل نمی دهد.

 

بنابراین تاب آوری نوعی ویژگی است که کودک با آن متولدمی شود و می تواند پرورش یابد.

 

تاب آوری تعامل دومجموعه است :

 

مجموعه عوامل خطر که مربوط به عوامل استرس آور زندگی یا شرایط محیطی ناگوار که آسیب پذیری افراد را افزایش می دهند.

 

مجموعه عوامل حمایتی مربوط به فرد ، خانواده،جامعه که مانع آسیب ها می شوند یا آسیب ها را کم می کنند ویا از فرد در

 

برابر آن آسیب ها حمایت می کنند.

 

افراد از لحاظ قرارگیری در معرض ناملایمات و آسیب پذیری ، میزان حمایتی که عوامل فردی و محیطی برای آنها فراهم می کنند،

 

باهم متفاوت هستند.

 

همچنین میزان توانایی بهبود، سازگاری با ناملایمات ویا بازگشت به وضع طبیعی (میزان تاب آوری ) در طول زندگی فرد متفاوت

 

است.

 

می توان گفت تاب آوری به معنای توانایی مقابله با شرایط دشوار و انعطاف پذیری در برابر فشارهای زندگی روزمره است .

 

فراموش نکنید تاب آوری منجر به کاهش استرس نمی شود و مشکلات را حذف نمی کند، بلکه به فرد توانایی می دهد تا به

 

طور سازگارانه با مشکلات مقابله کنند، بر سختی ها فائق آیند وباجریان زندگی حرکت کنند.

 

البته تاب آوری تنها به معنای پایداری در برابر آسیب ها یا شرایط تهدیدکننده و حالتی انفعالی در رویارویی با شرایط خطرناک

 

نیست، بلکه شرکت فعال و سازنده در محیط پیرامون خود نیز هست.

 

نکات مهم

 

1. تاب آوری ویژگی ثابت افراد نیست. تاب آوری فرآیند تعامل بین عوامل محیطی و فردی است . اگر شرایط فردی و محیطی

 

تغییر کند ، پیامدها نیز احتمالا متفاوت می شوند.

 

2. ناملایمات با گذشت زمان افزایش می یابند. هرچه تعداد عواملی که به فرد فشار می آورند بیشترشود، احتمال خطرات و

 

ناسازگاری ها بیشتر خواهد بود.

 

3. تاب آوری با رفتارهای قابل مشاهده سنجیده می شود؛اما رفتار تاب آور الزاما نشان دهنده سلامت هیجانی نیست.

 

عوامل کمک کننده در تاب آوری

 

• روابط نزدیک با خانواده و دوستان

 

• دیدگاه مثبت درموردخود و اعتماد به توانایی ها و نقاط قوت خود

 

• توانایی مدیریت هیجانات قوی و تکانشی ، مهارت بیشتر در حل مسائل و برقراری ارتباط مناسب با دیگران

 

• احساس کنترل برخود

 

• درخواست کمک و استفاده از منابع کمکی

 

• خود را به عنوان یک انسان منعطف دیدن، نه به عنوان قربانی

 

• مقابله سالم با استرس و اجتناب از راهکارهای مقابله ای مضر مثل اعتیاد به موادمخدر

 

• کمک به دیگران

 

• یافتن معنایی مثبت در زندگی خود با وجود وقایع ناگوار و مشکلات

 

افزایش عوامل کمک کننده در تاب آوری گام آغازین در افزایش توانایی ها و ویژگی های مثبت است.

 

تاب آوری آموختنی است

 

نکته ای که باید به آن توجه کرد این است که تاب آوری به توانایی سازگاری انسان درمواجهه با مشکلات یا فشارهای جانکاه ،

 

غلبه یافتن بر آن تجربه ها ویاحتی تقویت شدن با آن تجربه ها گفته می شود.

 

این خصیصه درکنار توانایی های درونی شخص و مهارت های اجتماعی او و همچنین درتعامل با محیص تقویت می شود.

 

رشد می کند و به عنوان یک ویژگی مثبت در فرد شکل می گیرد.

 

این خصیصه در کنار توانایی های درونی شخص و مهارت های اجتماعی او و همچنین در تعامل با محیط تقویت می شود، رشد

 

می کند وبه عنوان یک ویژگی مثبت در فرد شکل می گیرد.

 

بنابراین تاب آوری در هر سن و در هرسطحی رخ می دهد . می توان این ویژگی را در افراد ایجاد کرد و آموزش داد.

 

یعنی تاب آوری پدیده ای ذاتی نیست ، بلکه از طریق تمرین ، آموزش ، یادگیری و تجربه حاصل می شود.

 

پس اگر تاب آوری کمی دارید ، می توانید آن را تقویت کنید و مهارت های خود را برای تاب آور شدن پرورش دهید.

 

تاب آوری دو مرحله دارد :

مرحله اول فرد یک حادثه یا رویداد آسیب زا وفشار و سختی را تجربه می کند.

 

مرحله دوم این است که در برابر این حوادث انعطاف نشان می دهد و برای بازگشت به عملکرد و کارکردهای معمول خود تلاش

 

می کند.

 

افراد تاب آور توانایی ترمیم ضربه های روانی وارد شده به خود و فائق آمدن بر سختی ها را دارند.

 

چگونه تاب آوری در کودکمان را پرورش دهیم؟

 

بچه ها نیاز دارند احساسات خود را بروز دهند و با دیگران در میان بگذارند.

 

بنابراین لازم است هر روز زمانی را به کودکانمان اختصاص دهیم و سعی کنیم با گفتگو ، بازی و تشویق آن ها به بیان

 

احساسات خود ، لحظات خوشی را برایشان خلق کنیم.

 

ما در مقابل فرزندمان مسئولیم و باید برایشان وقت بگذاریم .

 

خواندن کتاب های مناسب ، انجام بازی های متنوع ، قصه گویی برای بچه ها می تواند مارا دراین امر یاری کند.

 

سنین 5 تا 11 سالگی بسیارحساس است :

 

سال هایی که کودک خیلی جدی نقاشی می کشد. آوازمی خواند. با کلمات بازی می کند. شعر می سازد.

 

یاد می گیرد بخواند، بنویسد،محاسبه کند. به طور کلی در این سال ها اندیشه ها و افکار کودک شکل می گیرد.

 

کودکانی که احساسات خود را بی کم و کاست و به راحتی با والدین یا دیگر نزدیکان شان در میان می گذارند با احساساتشان

 

به صورت امری وحشتناک و ناگوار برخورد نمی کنند.

 

به این درک وشناخت می رسند که این احساسات بخشی از زندگی آن هاست .

 

همه ما انسان ها همیشه احساساتی خواهیم داشت . باید بیاموزیم که چگونه بدون ترس با آنها برخوردکنیم و دچارتنش

 

نشویم.

 

چرا کودک نباید جرات کند از والدینش دلیل بخواهد و یا برایشان دلیل بیاورد؟

 

طبق تحقیقات انجام شده هر قدر توان استدلال ورزی در فرد بیشتر باشد، میزان اضطراب در او پایین تر است .

 

با قدرت و شجاعت بیشتری تلاش می کند مسائلش را حل کند.

 

کودکی که نتواند اشتباه کند، اجازه بیان فکر اشتباهش را نداشته باشد .جرات نه گفتن نداشته باشد و بر دیدگاه های خود با

 

اصرار و اعتراض نایستد و دلیل نیاورد مثل اتومبیلی است که کمک فنر ندارد .

 

اگر روزی به دست انداز بیفتد ، امکان دارد بشکند. برعکس دختر یا پسری که بتواند بگوید «من هستم، می خواهم حرکت کنم

 

و حق و حقوقی دارم» توانایی حل مشکلات و قدرت تحمل بیشتری دارد.

 

باید بدانیم که کودکان ما تنها باتجربه کردن حوادث متنوع و قرار گرفتن در موقعیتهای مختلف تاب آور خواهند شد؛ پس سعی آنها

 

رااز این تجارب منع نکنیم.

 

ماهمیشه کنار کودکانمان نیستیم و حتی نمی توانیم در مورد هر موضوعی به آنها کمک کنیم.

 

 

بنابراین باید در بسیاری از مواقع انجام کارها را به عهده ی خودآنها بگذاریم و فقط در موارد لازم آنها را یاری کنیم.

 

تشخیص تاب آوری در کودکان

 

برای تشخیص میزان تاب آوری در فرزندمان لازم است ببینیم کودکمان کدام یک از خصوصیات زیر را داراست :

 

 مهارت های اجتماعی قوی و مشارکت پذیری

 

 قدرت کنترل درونی بالا

 

 استقلال

 

 هوش هیجانی زیاد

 

 خوش بینی

 

 انعطاف پذیری

 

 خودباوری

 

 منطقی بودن

 

 پشتکار

 

 روشن بینی (نگرش مثبت به موقعیت های دشوار و روبه رو شدن با بحران ها به عنوان چالش های ناگزیر نه به عنوان

 

سدهای غیر قابل عبور)

 

پایان بخش اول . این مقاله ادامه دارد.

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *